Πνευματικά Δικαιώματα Περιεχομένου (© Copyright) και Τεχνητή Νοημοσύνη (AI)

Τι είναι τελικά 'δικό σου' από περιεχόμενο που παράγεται από γεννήτριες ανεπτυγμένης μάθησης LLMs (Large Language Models) και πλατφόρμες τεχνητής νοημοσύνης (A.I. [Artificial Intelligence]) και τι απλώς σου επιτρέπεται να χρησιμοποιείς.

Η τεχνητή νοημοσύνη έχει μπει δυναμικά στην καθημερινότητα επιχειρήσεων, δημιουργών και media. Εικόνες, κείμενα, τίτλοι και ολόκληρα άρθρα παράγονται μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Το βασικό ερώτημα όμως παραμένει: αυτό που παράγει η AI, μας ανήκει πραγματικά; Η απάντηση δεν είναι μονοδιάστατη.

Εξαρτάται από το πού και το πώς χρησιμοποιείται το περιεχόμενο. Για τον λόγο αυτό, είναι κρίσιμο να γίνει πρώτα ένας σαφής διαχωρισμός μεταξύ επιχειρησιακού και ειδησεογραφικού περιεχομένου αλλά και δευτερευόντως μερικών ακόμα παραδοχών που έχουν αξία για το σχετικό θέμα.

Πηγή: Εικόνα που δημιουργήθηκε με χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης (Adobe Express AI).

Α. Επιχειρησιακό/ Εμπορικό Περιεχόμενο:

Α.1. Εικόνες για επιχειρησιακή και εμπορική χρήση:

Όταν μια επιχείρηση χρησιμοποιεί εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για τη δημιουργία εικόνων (ιστοσελίδα, social media, παρουσιάσεις, διαφημίσεις), συνήθως αποκτά δικαίωμα χρήσης και όχι αποκλειστικά πνευματικά δικαιώματα. Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι το οπτικό υλικό μπορεί να χρησιμοποιηθεί εμπορικά, αλλά δεν κατοχυρώνεται πάντα ως μοναδικό στοιχείο ταυτότητας. Υπάρχει πάντοτε η πιθανότητα να παραχθούν παρόμοιες εικόνες από άλλους χρήστες. Για τον λόγο αυτό, οι εικόνες που παράγονται από AI είναι κατάλληλες για υποστηρικτικό περιεχόμενο, όχι όμως για λογότυπα ή βασικά στοιχεία εταιρικής ταυτότητας. Επίσης η ευελιξία χρήσης εξαρτάται και από τους ειδικούς όρους των εκάστοτε αυτών πλατφορμών.

Α2. Κείμενο για επιχειρησιακή και εμπορική χρήση:

Στο κείμενο, η χρήση AI είναι πιο ευέλικτη αλλά όχι απεριόριστη. Τα κείμενα που παράγονται από τεχνητή νοημοσύνη δεν έχουν ανθρώπινη πνευματική πατρότητα και χρησιμοποιούνται κυρίως ως προσχέδια. Η ουσιαστική ανθρώπινη επιμέλεια είναι εκείνη που μετατρέπει το παραγόμενο περιεχόμενο σε ασφαλές και λειτουργικό επιχειρησιακό εργαλείο. Η τεχνητή νοημοσύνη λειτουργεί καλύτερα ως επιταχυντής παραγωγής και όχι ως αντικαταστάτης στρατηγικής σκέψης, ύφους και ευθύνης.

Η τεχνητή νοημοσύνη είναι εργαλείο παραγωγής περιεχομένου, όχι μεταβίβασης πνευματικών δικαιωμάτων.

Β. Ειδησεογραφικό Περιεχόμενο:

Β.1. Ειδησεογραφικές εικόνες:

Η χρήση τεχνητής νοημοσύνης για παραγωγή εικόνων που συνοδεύουν ειδήσεις ή πραγματικά γεγονότα είναι ιδιαίτερα προβληματική. Δημιουργεί κινδύνους παραπληροφόρησης και αλλοίωσης της πραγματικότητας, ενώ υπονομεύει την αξιοπιστία του περιεχομένου. Στην ειδησεογραφία, η εικόνα αποτελεί πληροφορία και όχι απλή εικονογράφηση. Για τον λόγο αυτό, η χρήση AI οπτικού υλικού πρέπει να γίνεται με εξαιρετική προσοχή ή να αποφεύγεται.

Β.2. Ειδησεογραφικό κείμενο:

Η αναπαραγωγή ή αναδιατύπωση ειδήσεων μέσω AI δεν αναιρεί τα πνευματικά δικαιώματα των αρχικών πηγών. Τα ειδησεογραφικά κείμενα προστατεύονται, ανεξαρτήτως του αν έχουν παραφραστεί ή συντομευθεί. Η τεχνητή νοημοσύνη δεν μεταφέρει δικαιώματα, αλλά απλώς ανασυνθέτει υπάρχουσα πληροφορία. Για τον λόγο αυτό, οι σοβαροί οργανισμοί χρησιμοποιούν την AI υποστηρικτικά, για εσωτερική ανάλυση, περίληψη ή τεκμηρίωση, και όχι ως κύριο εργαλείο παραγωγής ειδήσεων.

Δεν είναι μόνον θέμα πνευματικών δικαιωμάτων αλλά και brand equity: (αυθεντικότητας, συναισθημάτων και επιχειρησιακών αξιών).

Γ. Δεοντολογία και διαφάνεια στη χρήση AI περιεχομένου:

Πέρα από τα πνευματικά δικαιώματα, υπάρχει και το ζήτημα της δεοντολογίας. Όταν χρησιμοποιείται εικόνα ή περιεχόμενο που έχει παραχθεί από τεχνητή νοημοσύνη, ειδικά σε ενημερωτικό, επικοινωνιακό ή εμπορικό πλαίσιο, οφείλει να είναι ξεκάθαρο ότι δεν πρόκειται για πραγματική αποτύπωση γεγονότος ή προσώπου. Η σαφής αναφορά ότι μια εικόνα είναι προϊόν φανταστικής δημιουργίας μέσω AI δεν είναι απλώς “καλή πρακτική”, αλλά πράξη διαφάνειας και σεβασμού προς το κοινό. Σε έναν κόσμο όπου η παραπληροφόρηση ενισχύεται εύκολα, η ευθύνη δεν βρίσκεται μόνο στο εργαλείο, αλλά στον τρόπο που επιλέγουμε να το χρησιμοποιούμε.

Δ. Επιχειρησιακή μοναδικότητα και εταιρική ταυτότητα:

Η αλόγιστη χρήση AI περιεχομένου δεν εγκυμονεί μόνο νομικούς κινδύνους, αλλά και στρατηγικούς. Όσο περισσότερες επιχειρήσεις χρησιμοποιούν τα ίδια εργαλεία με παρόμοιες προτροπές, τόσο περισσότερο το οπτικό και λεκτικό τους αποτύπωμα τείνει να ομογενοποιείται. Η πραγματική επιχειρησιακή αξία, όμως, χτίζεται μέσα από τη μοναδικότητα: τις πραγματικές εμπειρίες, την κουλτούρα, τις αξίες και τη στρατηγική της κάθε εταιρείας (η αλλιώς με μία λέξη 'Brand Equity'). Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να υποστηρίξει την έκφραση αυτών των στοιχείων, αλλά δεν μπορεί να τα αντικαταστήσει. Όταν το AI γίνεται υποκατάστατο της ταυτότητας και όχι εργαλείο ενίσχυσής της, τότε το brand χάνει τη φωνή του.

---

Συμπέρασμα:

Η τεχνητή νοημοσύνη δεν αφαιρεί πνευματικά δικαιώματα, αλλά ούτε τα παραχωρεί αυτόματα. Όσο πιο κρίσιμο είναι το περιεχόμενο για την ταυτότητα, την αξιοπιστία και τη φήμη ενός οργανισμού, τόσο μεγαλύτερη πρέπει να είναι η ανθρώπινη συμμετοχή και επιμέλεια (content moderation). Η AI αποτελεί ένα ισχυρό εργαλείο παραγωγής όμως χωρίς σαφείς κανόνες χρήσης, μετατρέπεται σε επιχειρησιακό ρίσκο.

Γεώργιος Δασκαλέλος

Σύμβουλος Marketing και Εταιρικών Λειτουργιών με Ψηφιακό Μετασχηματισμό