Νόμος 5317/2026: Οι 10 σημαντικές αλλαγές που φέρνει για την Προστασία των Καταναλωτών.
- Georgios Daskalelos
- 14 Ιουλ
- διαβάστηκε 5 λεπτά
Έγινε ενημέρωση: 27 Ιουλ
Δημοσιεύθηκε ο Ν. 5317/2026 – Τι αλλάζει στις τραπεζικές συμβάσεις, στις ηλεκτρονικές συναλλαγές, στην καταναλωτική πίστη, στις περιβαλλοντικές δηλώσεις προϊόντων και στο δικαίωμα επισκευής.
Η δημοσίευση του Ν. 5317/2026 (ΦΕΚ Α' 108/10.07.2026) αποτελεί μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις των τελευταίων ετών στον τομέα της προστασίας των καταναλωτών, καθώς ενσωματώνει σειρά ευρωπαϊκών οδηγιών και εκσυγχρονίζει το πλαίσιο που διέπει τις συμβάσεις καταναλωτικής πίστης, τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, τις συμβάσεις εξ αποστάσεως και τις ηλεκτρονικές συναλλαγές. Οι νέες διατάξεις δεν αφορούν αποκλειστικά τις τράπεζες. Επηρεάζουν σημαντικό αριθμό επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην αγορά B2C, ηλεκτρονικά καταστήματα, Market Places/ Ψηφιακές Πλατφόρμες σύγκρισης και αγοράς προϊόντων και υπηρεσιών, ασφαλιστικές επιχειρήσεις, παρόχους υπηρεσιών, καθώς και κάθε οργανισμό που συνάπτει συμβάσεις με καταναλωτές. Το παρόν άρθρο παρουσιάζει τις σημαντικότερες αλλαγές του νέου νόμου και θα επικαιροποιείται σταδιακά καθώς εξειδικεύονται οι επιμέρους διατάξεις και τίθενται σε εφαρμογή οι σχετικές υποχρεώσεις.
Οι αλλαγές που φέρνει ο νέος Νόμος 5317_2026 για την προστασία των καταναλωτών;
Οι σημαντικότερες αλλαγές του Ν. 5317/2026:
Αυστηρότερο πλαίσιο κατά του Greenwashing Ο νέος νόμος ενσωματώνει και τις ευρωπαϊκές διατάξεις για την αντιμετώπιση των παραπλανητικών περιβαλλοντικών ισχυρισμών. Εισάγονται σαφέστεροι κανόνες σχετικά με: περιβαλλοντικούς ισχυρισμούς, σήματα βιωσιμότητας, ανθεκτικότητα προϊόντων, επισκευασιμότητα, διάρκεια ζωής. Οι επιχειρήσεις θα πρέπει να μπορούν να τεκμηριώνουν οποιονδήποτε περιβαλλοντικό ισχυρισμό χρησιμοποιούν στις εμπορικές τους πρακτικές, περιορίζοντας έτσι φαινόμενα greenwashing. Η εφαρμογή των σχετικών διατάξεων προβλέπεται από 27 Σεπτεμβρίου 2026, δείτε περισσότερα και στο σχετικό άρθρο μας: (tronion.gr/blog/post/the-end-of-greenwashing-new-european-legislation-2026).
Νέες υποχρεώσεις για αξιολογήσεις προϊόντων και ηλεκτρονικές κριτικές καταναλωτών: Ο Ν. 5317/2026 αυστηροποιεί σημαντικά το πλαίσιο που διέπει τις αξιολογήσεις προϊόντων (reviews) και τις κριτικές καταναλωτών στις ψηφιακές πλατφόρμες. Οι επιχειρήσεις που δημοσιεύουν αξιολογήσεις οφείλουν πλέον να ενημερώνουν με σαφήνεια αν και με ποιον τρόπο επαληθεύουν ότι αυτές προέρχονται από καταναλωτές που έχουν πραγματικά αγοράσει ή χρησιμοποιήσει το προϊόν. Παράλληλα, απαγορεύεται η δημοσίευση ή η ανάθεση δημοσίευσης ψευδών αξιολογήσεων, καθώς και κάθε προσπάθεια αλλοίωσης ή χειραγώγησης των κριτικών με σκοπό την προώθηση προϊόντων ή υπηρεσιών. Οι νέες διατάξεις ενισχύουν την αξιοπιστία του ηλεκτρονικού εμπορίου και προστατεύουν τους καταναλωτές από παραπλανητικές πρακτικές.
Ενίσχυση της διαφάνειας στις ψηφιακές πλατφόρμες και τα Marketplaces: Ενισχύονται σημαντικά οι υποχρεώσεις διαφάνειας για τις ψηφιακές πλατφόρμες, τα marketplaces και τις ιστοσελίδες σύγκρισης προϊόντων ή υπηρεσιών. Όταν παρέχεται στον καταναλωτή δυνατότητα αναζήτησης ή σύγκρισης προσφορών από διαφορετικούς προμηθευτές, η πλατφόρμα οφείλει να ενημερώνει με σαφή και εύκολα προσβάσιμο τρόπο σχετικά με τα βασικά κριτήρια που καθορίζουν την κατάταξη των αποτελεσμάτων αναζήτησης, καθώς και τη σχετική βαρύτητα αυτών των κριτηρίων. Με τον τρόπο αυτό περιορίζονται αδιαφανείς πρακτικές προβολής προϊόντων και ενισχύεται η αξιοπιστία των ψηφιακών αγορών, δίνοντας στους καταναλωτές σαφέστερη εικόνα για το πώς εμφανίζονται και ταξινομούνται οι διαθέσιμες επιλογές.
Περιορισμός των 'ψιλών γραμμάτων': Ένα από τα σημαντικότερα σημεία του νέου νόμου είναι η ενίσχυση της υποχρέωσης σαφούς ενημέρωσης του καταναλωτή. Οι συμβάσεις θα πρέπει πλέον να είναι διατυπωμένες με τρόπο: σαφή, κατανοητό, ευανάγνωστο, χωρίς παραπλανητικές ή δυσνόητες ρήτρες. Η φιλοσοφία του νομοθέτη είναι απλή: Ο καταναλωτής πρέπει να γνωρίζει πλήρως τι υπογράφει πριν δεσμευθεί με μία σύμβαση και υπάρχει και πολύ συγκεκριμένη παράγραφος που υπογραμμίζει την ουσία της διαφάνειας: "Εάν ο προμηθευτής δεν τηρήσει τις υποχρεώσεις ενημέρωσης που προβλέπονται στο παρόν άρθρο η σύμβαση εξ αποστάσεως ή εκτός εμπορικού καταστήματος είναι άκυρη υπέρ του καταναλωτή.»
Θεσμοθετείται το "Δικαίωμα στην Επισκευή": Μία ακόμη σημαντική ευρωπαϊκή μεταρρύθμιση αφορά το λεγόμενο Right to Repair. Οι καταναλωτές αποκτούν ενισχυμένα δικαιώματα επισκευής αντί πρόωρης αντικατάστασης προϊόντων, ενώ οι επιχειρήσεις υποχρεώνονται να ενημερώνουν σαφώς για τις διαθέσιμες επιλογές επισκευής, αντικατάστασης και τις σχετικές προθεσμίες. Η ρύθμιση αφορά πλήθος κατηγοριών προϊόντων, μεταξύ των οποίων ηλεκτρικές συσκευές, κινητά τηλέφωνα, tablets, τηλεοράσεις και λοιπό ηλεκτρονικό εξοπλισμό.
Πιο σαφές δικαίωμα υπαναχώρησης μέσα σε 14 ημέρες Ο νέος νόμος ενισχύει ακόμη περισσότερο το ήδη υφιστάμενο δικαίωμα υπαναχώρησης. Ο καταναλωτής μπορεί να υπαναχωρήσει από τη σύμβαση πίστωσης εντός δεκατεσσάρων (14) ημερών: χωρίς αιτιολόγηση, χωρίς ποινή, χωρίς κυρώσεις. Η νέα νομοθεσία αποσαφηνίζει περαιτέρω τη διαδικασία, ενισχύοντας τη διαπραγματευτική θέση του καταναλωτή και την ασφάλεια των συναλλαγών. Μάλιστα όπως αναφέρει χαρακτηριστικά το Άρθρο 69, Παράγραφος 1, η λειτουργία υπαναχώρησης θα πρέπει να είναι απλή: "Η λειτουργία αυτή φέρει την ένδειξη «Πατήστε εδώ για υπαναχώρηση» ή άλλη εξίσου σαφή και ευανάγνωστη διατύπωση. Η λειτουργία υπαναχώρησης είναι συνεχώς διαθέσιμη καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου υπαναχώ- ρησης, εμφανίζεται ευδιάκριτα στην επιγραμμική διεπαφή και είναι εύκολα προσβάσιμη από τον καταναλωτή.".
Ενίσχυση της ανθρώπινης εξυπηρέτησης στις συμβάσεις: Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τις συμβάσεις που συνάπτονται εξ αποστάσεως. Παρότι οι επιχειρήσεις αξιοποιούν ολοένα και περισσότερο: chatbots, ψηφιακούς βοηθούς, αυτοματοποιημένα συστήματα εξυπηρέτησης, αυτόματα συστήματα ελέγχου πιστοληπτικής ικανότητας, όπου ο καταναλωτής αποκτά το δικαίωμα να ζητήσει ανθρώπινη παρέμβαση όταν το επιθυμεί. Η πρόβλεψη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε υπηρεσίες όπως: τραπεζικές υπηρεσίες, ασφαλιστικά προϊόντα, χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, ηλεκτρονικές συμβάσεις, ενδεικτικά για το πεδίο του ελέγχου πιστοληπτικής ικανότητας από πλευράς Τραπεζών ο Νόμος ορίζει χαρακτηριστικά: "Όταν η αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας περιλαμβάνει τη χρήση αυτοματοποιημένης επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, ο καταναλωτής έχει το δικαίωμα να ζητήσει και να λάβει από τον πιστωτικό φορέα ανθρώπινη παρέμβαση". Η διάταξη ενισχύει την προστασία των καταναλωτών, διασφαλίζοντας ότι η ψηφιακή εξυπηρέτηση δεν θα υποκαθιστά πλήρως την ανθρώπινη επικοινωνία, ειδικότερα όσον αφορά τη χρήση τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης δείτε περισσότερα και στο σχετικό άρθρο μας: (tronion.gr/blog/post/learn-about-ai-act-artificial-intelligence-eu).
Υποχρεωτική διαφάνεια στις τραπεζικές συμβάσεις Οι πιστωτικοί φορείς υποχρεούνται να ενημερώνουν με ξεκάθαρο τρόπο τον καταναλωτή: Σχετικά με τα επιτόκια ορίζεται πλαφόν στο συνολικό κόστος των δανείων Ο νέος νόμος εισάγει σημαντικούς περιορισμούς στο συνολικό κόστος χρηματοδότησης. Μεταξύ άλλων προβλέπεται: ανώτατο όριο στο Συνολικό Ετήσιο Πραγματικό Επιτόκιο (Σ.Ε.Π.Ε.), ανώτατα όρια στο συνολικό ποσό που θα μπορεί να καταβάλει ο δανειολήπτης κατά την αποπληρωμή του δανείου. Για τις υπόλοιπες χρεώσεις, τις προμήθειες, το συνολικό κόστος της πίστωσης, τους βασικούς κινδύνους που συνεπάγεται η σύμβαση απαιτείται πλήρης και κατανοητή ενημέρωση ως βασικό στοιχείο της σύμβασης και όχι ως μία τυπική διαδικασία, με στόχος να περιοριστούν υπερβολικές επιβαρύνσεις από τόκους, προμήθειες και λοιπές χρεώσεις.,
Αντιμετώπιση της υπερχρέωσης των νοικοκυριών Οι νέες ρυθμίσεις επιδιώκουν να δημιουργήσουν μεγαλύτερη προβλεψιμότητα για τον καταναλωτή. Με την εισαγωγή ανώτατων ορίων στις συνολικές επιβαρύνσεις επιδιώκεται: η αποφυγή υπέρμετρων χρεώσεων, η προστασία του δανειολήπτη, η ενίσχυση της υπεύθυνης χρηματοδότησης.
Δικαίωμα στη λήθη για επιζώντες από καρκίνο Ιδιαίτερη κοινωνική σημασία έχει η θέσπιση του λεγόμενου "δικαιώματος στη λήθη". Οι πιστωτικοί φορείς δεν μπορούν πλέον να χρησιμοποιούν δεδομένα που αφορούν παλαιότερη ογκολογική νόσο για ασφαλιστικούς σκοπούς που συνδέονται με σύμβαση πίστωσης, όταν έχουν παρέλθει πέντε έτη από την ολοκλήρωση της θεραπείας. Η διάταξη ενισχύει την ίση πρόσβαση των πολιτών σε πιστωτικά προϊόντα και περιορίζει φαινόμενα διακριτικής μεταχείρισης.
Η διαφάνεια σε όλων των ειδών τις συναλλαγές είναι πλέον γεγονός, τουλάχιστον σε νομοθετικό επίπεδο, εάν αυτό υπηρετηθεί και στην πράξη, θα το δείξει η πορεία...
Τι σημαίνουν πρακτικά οι αλλαγές για τις επιχειρήσεις;
Ο Ν. 5317/2026 δεν αφορά μόνο τις τράπεζες. Δημιουργεί νέες υποχρεώσεις συμμόρφωσης για πολλές επιχειρήσεις που συναλλάσσονται με καταναλωτές. Είναι σκόπιμο οι επιχειρήσεις να εξετάσουν εάν απαιτείται επικαιροποίηση: των Γενικών Όρων Συναλλαγών, των Όρων Χρήσης, των πολιτικών υπαναχώρησης, των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων εξ αποστάσεως, των διαδικασιών ενημέρωσης πελατών, των περιβαλλοντικών ισχυρισμών (green claims), των διαδικασιών εξυπηρέτησης με δυνατότητα ανθρώπινης παρέμβασης. Η έγκαιρη προσαρμογή δεν αποτελεί μόνο ζήτημα νομικής συμμόρφωσης, αλλά και παράγοντα ενίσχυσης της εμπιστοσύνης των καταναλωτών.
Έναρξη εφαρμογής Νόμου:
Ο Ν. 5317/2026 έχει ήδη δημοσιευθεί, δεν εφαρμόζονται όλες οι διατάξεις από την ίδια ημερομηνία. Ειδικά για τις νέες ρυθμίσεις που αφορούν την καταναλωτική πίστη, η πλήρης εφαρμογή προβλέπεται από 20 Νοεμβρίου 2026, δίνοντας εύλογο χρόνο προσαρμογής σε πιστωτικά ιδρύματα και λοιπούς φορείς της αγοράς.
Αρχεία Νομοθεσίας (Κατεβάστε):
Συμπέρασμα:
Ο Ν. 5317/2026 σηματοδοτεί μια ουσιαστική αναβάθμιση του πλαισίου προστασίας των καταναλωτών στην Ελλάδα. Με έμφαση στη διαφάνεια, στην υπεύθυνη παροχή πιστώσεων, στην προστασία από παραπλανητικές εμπορικές πρακτικές και στην ενίσχυση των δικαιωμάτων των πολιτών στο ψηφιακό περιβάλλον, ο νέος νόμος δημιουργεί ένα διαφορετικό πλαίσιο λειτουργίας τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για τους καταναλωτές. Το άρθρο αυτό αποτελεί μια πρώτη επιχειρησιακή αποκωδικοποίηση των σημαντικότερων αλλαγών και θα επικαιροποιείται καθώς τίθενται σε εφαρμογή οι επιμέρους διατάξεις και εκδίδονται οι σχετικές εφαρμοστικές πράξεις.
Γεώργιος Δασκαλέλος
Σύμβουλος Marketing και Εταιρικών Λειτουργιών με Ψηφιακό Μετασχηματισμό
Σχόλια